Τετάρτη, 23 Οκτωβρίου 2013

Η... "Σειρήνα" των αρωματικών φυτών


Κόρη του Καβουσανού κτηματομεσίτη Αντώνη Καψωριτάκη και της Νάνις - με καταγωγή από την Ινδία - η νεαρή παραγωγός αρωματικών φυτών και φαρμακευτικών βοτάνων Σερήνα Καψωριτάκη, αφού πήρε το πτυχίο της περιβαλλοντολόγου και δοκίμασε να εργαστεί στην Αγγλία και την Ελλάδα, ανακάλυψε ότι αυτό που της ταιριάζει είναι η καλλιέργεια των θαυματουργών κρητικών βοτάνων, και γρήγορα αφιερώθηκε σε αυτά.

Ξεκίνησε να σκέφτεται τα κρητικά βότανα στις αρχές του 2010, και 6 μήνες αργότερα είχε φτιάξει το θερμοκηπιάκι της, όπου έπρεπε να αναπτύξει το φυτωριακό υλικό 9 ντόπιων βοτάνων, τα οποία είχε επιλέξει για να κάνει την αρχή της καλλιέργειάς της.

Η νεαρή Σερήνα δε δίστασε να πιάσει ακόμα και τη σκαλίδα, να δουλέψει χειρονακτικά. Τη "γέμιζε" η εικόνα της φυτείας της με τα χιλιάδες αρωματικά φυτά, σε ένα αγρόκτημα 30 στρεμμάτων, σε ένα σημείο αμφιθεατρικό στο Θόλο Καβουσίου, με τον κόλπο του Μεραμπέλου στα πόδια της και τη νήσο Ψείρα, μερικές εκατοντάδες μέτρα δίπλα της, να τη συντροφεύουν τις ώρες της ξεκούρασης από τα φυτέματα, τα ποτίσματα, τα ξεβοτανίσματα και τη συγκομιδή. Σκληρή αλλά γεμάτη δημιουργικά συναισθήματα η αγροτική ζωή.

Κέφι και μεράκι

«Είναι πράγματι σκληρή η αγροτική ζωή, αλλά η καλλιέργεια των βοτάνων στο Καβούσι, με την ιστορία του και την παράδοσή του, αποκτά άλλο ενδιαφέρον και γίνεται με κέφι και μεράκι γιατί υπάρχει η εξοικείωση με το περιβάλλον. Υπάρχει επίσης ένα αναξιοποίητο μεγάλο αγρόκτημα, μέσα στο οποίο βρίσκουμε αυτοφυή όλα σχεδόν τα κρητικά βότανα που μας ενδιαφέρουν.
Έτσι πήρα τη μεγάλη απόφαση, έχοντας προηγουμένως δοκιμάσει να εργαστώ ως περιβαλλοντολόγος στην Αγγλία και την Ελλάδα», μας λέει η Σερήνα Καψωριτάκη.

Ντόπιες ποικιλίες

Στόχος της νεαρής Σερήνας ήταν από την αρχή να αναπαράξει και να αξιοποιήσει τις ντόπιες ποικιλίες των αρωματικών φυτών του νομού Λασιθίου.
«Πήραμε μοσχεύματα, χωρίς να ξεριζώσουμε ούτε ένα βότανο από τις περιοχές του Καθαρού, των Λιμνών, του Καλού Χωριού και του Καβουσίου. Φτιάξαμε φυτώρια στο θερμοκηπιάκι μας, και έπειτα τα μεταφυτεύσαμε σε γραμμικό σύστημα με αυτόματα ποτίσματα στα 6 στρέμματα του αγρού που είχαμε διαμορφώσει κατάλληλα.

Δεν μπορούσαμε να δεχτούμε ότι τα βότανα της πλούσιας και μοναδικής κρητικής χλωρίδας έμεναν αναξιοποίητα, τη στιγμή που βλέπαμε στα σούπερ-μάρκετ να κυκλοφορούν μόνο εισαγόμενα κακής ποιότητας που εμείς οι ίδιοι αγοράζαμε και καταναλώναμε στο σπίτι μας», μας λέει η Σερήνα Καψωριτάκη.

Εργαστήριο

Όταν ήρθε η ώρα της συγκομιδής, η οικογένεια Καψωριτάκη δεν προβληματίστηκε ιδιαίτερα.
«Σκεφτήκαμε ότι θα ήταν μεγάλο λάθος να τα βάζουμε σε τσουβάλια και να τα πουλάμε στη μεταποίηση. Έτσι φτιάξαμε ένα εργαστήριο, όπου γίνεται η ξήρανση, μετά τα καθαρίζουμε, τα αλέθουμε και τα τυποποιούμε. Τα διαθέτουμε λιανικώς στο δικό μας κατάστημα στον Άγιο Νικόλαο, τα πουλάμε και στη χοντρική σε καταστήματα που ψάχνουν κάτι το διαφορετικό, ενώ στέλνουμε προς το παρόν και στις Βρυξέλλες», μας λέει η Σερήνα.
Τα πρώτα είδη που έχουν φυτευτεί αρχικά στα 6 στρέμματα του αγροκτήματος "Votania", πάνω από τις πηγές της Μαλαύρας Καβουσίου, είναι το δεντρολίβανο, το φασκόμηλο, το θυμάρι, η ρίγανη, το μελισσόχορτο, το δίκταμο, η μαντζουράνα, η λουίζα και η αντωναΐδα.

«Αφήνουμε τα φυτά να αναπτύσσονται μόνα τους»

«Η καλλιέργεια αυτή έχει και αρκετή χειρονακτική εργασία, αλλά είναι πολύ πιο απλή από την καλλιέργεια των κηπευτικών, γιατί δεν έχει πολλές απαιτήσεις. Τώρα ακολουθούμε τη φυσική μέθοδο. Δεν παρεμβαίνουμε και αφήνουμε τα διάφορα είδη που φύονται μόνα τους να αναπτύσσονται μόνα τους στη φύση, χωρίς να είναι απαραίτητα στοιχισμένα σε μια γραμμή», προσθέτει η νεαρή περιβαλλοντολόγος.
Η επιλογή της καλλιέργειας των αρωματικών φυτών της Σερήνας Καψωριτάκη ήρθε κι έδεσε με την ιστορία και την παράδοση του Καβουσίου, όπου μέχρι το 1975 πολλές οικογένειες ζούσαν από τη συλλογή, την αποξήρανση και την απόσταξη των αρωματικών-φαρμακευτικών φυτών, από τα οποία παρήγαγαν πανάκριβα αιθέρια έλαια.


Λεωνίδας Κουδουμογιαννάκης
«Το Καβούσι είναι ίσως το μοναδικό χωριό που έχει τόσο μεγάλη ποικιλία αρωματικών φυτών. Για πολλά χρόνια οι Καβουσανοί έκαναν παραγωγή αιθέριων ελαίων και αποξηραμένων βοτάνων, τα οποία πήγαιναν οι ίδιοι με τα μουλάρια στις μεγάλες αγορές. Ήταν οι πρώτοι "αρωματάδες" της Κρήτης.
Το 1970 ο Συνεταιρισμός του χωριού οργάνωσε τη συγκομιδή και την επεξεργασία των αρωματικών φυτών και έφτιαξε το συνεταιριστικό αποστακτήριο. Έκανε ακόμα και τυποποίηση ρίγανης και φασκόμηλου. Τότε η παραγωγή σε αποξηραμένα βότανα ξεπερνούσε τους 20 τόνους», λέει ο Λεωνίδας Κουδουμογιαννάκης, που ξεκίνησε πριν 1,5 χρόνο την παραγωγή ρίγανης.

Μαρία Χαλκιαδάκη
«Τα αρωματικά φυτά είναι ό,τι καλύτερο να ασχοληθεί κανείς αυτή τη στιγμή, γιατί δε θα χάσει από τη γη. Όταν εκμεταλλευτείς σωστά τη γη θα σου αποδώσει. Σκέφτομαι κι εγώ ως άνεργη τεχνολόγος γεωπόνος να τολμήσω να μπω στην τυποποίηση του ελαιολάδου του χωριού μου, το οποίο είναι άριστης ποιότητας. Στις παρέες μας εμείς οι άνεργοι νέοι το μόνο που συζητάμε είναι να στραφούμε στην καλλιέργεια της γης των γονιών μας, και επίσης να ασχοληθούμε με τον αγροτουρισμό».


Αντώνης  Τσουράκης
«Ήμουν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς αιθέριων ελαίων. Έβγαζα, εκτός των άλλων, ριγανόλαδο, κεντρόλαδο, φασκομηλόλαδο και τα πουλούσα στην αγορά του Ηρακλείου. Η συγκομιδή των βοτάνων από τα βουνά του Καβουσίου γινόταν τους καλοκαιρινούς μήνες. Το μόνο που μας έμεινε είναι το καζάνι της απόσταξης.
Εκείνα τα νέα παιδιά που ξεκινούνε τώρα πιστεύω ότι θα πετύχουν. Θα πάνε καλά», μας λέει ο 88χρονος Καβουσανός Αντώνης Τσουράκης.

Μιχάλης Ταμπακάκης
«Τα παλιά χρόνια οι χωριανοί μας ασχολούνταν πάρα πολύ με τα αρωματικά φυτά. Πολλές οικογένειες ζούσαν από αυτά. Μετά το 1975 ο κόσμος στράφηκε στο λάδι και εγκατέλειψε τα αιθέρια έλαια. Τώρα οι αγρότες της εποχής εκείνης παρακολουθούν με ενδιαφέρον τους νέους που επιστρέφουν στα παλιά. Που ξεκινούν σιγά-σιγά να ασχολούνται ξανά με τα βότανα και τα αρωματικά φυτά», αναφέρει ο 84χρονος Μιχάλης Ταμπακάκης.

Του Νίκου Πετάση


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου